[Học phân tích cơ bản] Chỉ số EBITDA và ứng dụng trong phân tích doanh nghiệp

​

Ngoài những chỉ số tài chính thông dụng như EPS, EBIT, EAT,... dùng để đo lường hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, thì còn có 1 chỉ số tài chính khác tên là EBITDA được rất nhiều nhà phân tích va quỹ đầu tư sử dụng để đánh giá cũng như định giá cổ phiếu của doanh nghiệp đó. EBITDA là gì? Nó được sử dụng như thế nào? Có cần thiết phải biết đến EBITDA hay không?

KHÁI NIỆM VỀ EBITDA

EBITDA là từ viết tắt của "Earning before interest, taxes, depreciation and amortization", tên tiếng Việt là Lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao. Nó còn có một cái tên khác là lợi nhuận hoạt động của doanh nghiệp.

Vậy tại sao không dùng lợi nhuận sau thuế (EAT) hay lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT) để đánh giá mà còn liên quan gì tới khấu hao nữa?

Cắt nghĩa đơn giản như sau, như chúng ta đã biết:

Lợi nhuận sau thuế = Doanh thu - chi phí bán hàng - chi phí hoạt động - lãi vay - thuế.

Tuy nhiên, ở mỗi doanh nghiệp khác nhau (dù cho cùng một ngành) thì nợ sẽ khác nhau, lãi vay cũng khác nhau, thuế cũng khác, chi phí khấu hao tài sản lại càng khác nhau, nó không đồng nhất. Do đó, để có thể so sánh giá trị thực giữa các doanh nghiệp để đưa ra mức giá hợp lý, đòi hỏi người ta phải tính luôn những sự khác biệt đó để có thể so sánh chính xác nhất.

• Tìm hiểu thêm: [Học phân tích cơ bản] Phương pháp phân tích chỉ số EPS để quyết định đầu tư cổ phiếu

TÍNH EBITDA CỦA MỘT DOANH NGHIỆP NHƯ THẾ NÀO?

Thường thì trên các trang web chỉ có sẵn EAT và EBIT chứ không có EBITDA. Do đó, chúng ta sẽ phải tính tay, nhưng cũng dễ thôi, không có gì khó cả anh em ạ. EBITDA sẽ tính theo công thức:

EBITDA = Lợi nhuận trước thuế + Lãi vay + Khấu hao
​

Tìm Lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao ở đâu? Sau đây sẽ là ví dụ cho cổ phiếu REE. Tất cả đều có trên web hết.

Chúng ta vào báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh trên trang cafef để lấy số liệu về lợi nhuận trước thuế và lãi vay nhé:

Nguồn cafef.vn
​

Sau đó chuyển qua báo cáo lưu chuyển tiền tệ để lấy giá trị khấu hao.

​

Nguồn cafef.vn​

Như vậy, dựa vào báo cáo của năm 2017, chúng ta có EBITA như sau:

EBITDA = Lợi nhuận trước thuế + Lãi vay + Khấu hao = 12229 tỷ + 29 tỷ + 1300 tỷ = 13558 tỷ

EBITDA DÙNG ĐỂ LÀM GÌ ?

EBITDA thường dùng như một mô hình định giá như EV /EBITDA (tôi sẽ viết về chủ đề này sau) để tìm ra giá trị hợp lý cho cổ phiếu đầu tư. EBITDA cũng được dùng như dòng tiền hoạt động của doanh nghiệp và lập ra mô hình định giá.

• Tìm hiểu thêm: [Phân tích cơ bản nâng cao] Dòng tiền tự do của doanh nghiệp - Khái niệm và cách sử dụng

EBITDA cần được so sánh giữa các năm với nhau, so sánh trong một quá trình dài và so sánh với các doanh nghiệp trong cùng 1 ngành hoặc trung bình ngành để đạt mức chính xác cao.

EBITDA sử dụng chính xác nhất cho những doanh nghiệp có giá trị tài sản lớn và cần nhiều thời gian để khấu hao hết. VNM ở ví dụ trên là một doanh nghiệp có giá trị khấu hao tài sản khá lớn.

Tuy nhiên, EBITDA cũng có mặt hạn chế của nó, nhất là khi khối tài sản khổng lồ đó đã qua một thời gian sử dụng nó sẽ hao hụt trong giá trị và năng suất trong khi EBITDA chưa tính toán đến vấn đề đó dẫn đến việc vẫn khuếch đại lợi nhuận của doanh nghiệp, và cuối cùng là giá trị doanh nghiệp đó không được xác định chính xác.

Mặc dù vậy, EBITDA vẫn là một trong những công cụ tài chính được ưa chuộng. Chúng ta nên sử dụng nó kèm với các chỉ số khác để có cái nhìn khách quan và chính xác nhất. Tránh nhầm lẫn hoặc quá phụ thuộc vào 1 chỉ số duy nhất nhé.

Bảo Khánh - fb.com/baokhanh34​

Xem thêm:

>> [Học phân tích cơ bản] Hướng dẫn định giá cổ phiếu nhanh và đơn giản bằng phương pháp P/B